Een samenwerkingsovereenkomst legt vast hoe jij en een andere zzp'er samenwerken zonder samen één bedrijf te vormen. Je blijft allebei zelfstandig ondernemer met een eigen inschrijving en eigen facturen. In de overeenkomst regel je de taakverdeling, wie wat factureert, hoe je opbrengsten en kosten verdeelt, wie waarvoor aansprakelijk is en hoe je de samenwerking beëindigt. Zo voorkom je onduidelijkheid en gedoe achteraf. Hieronder lees je precies welke onderdelen erin horen en waar je op let om je zelfstandigheid te behouden.
Wat is een samenwerkingsovereenkomst?
Een samenwerkingsovereenkomst is een afspraak tussen twee of meer zelfstandigen die samen werken aan opdrachten, maar geen gezamenlijke onderneming oprichten. Anders dan bij een vof of bv blijf je juridisch een aparte ondernemer. Je hebt geen gedeeld vermogen en je bent niet automatisch hoofdelijk aansprakelijk voor elkaars schulden.
Het verschil met andere vormen kort:
- Samenwerkingsovereenkomst: ieder blijft zelfstandig, eigen facturen, losse afspraken per project of doorlopend.
- Vof: één gezamenlijk bedrijf, elke vennoot hoofdelijk aansprakelijk, elk wel eigen ondernemer voor de inkomstenbelasting.
- Coöperatie of collectief: een aparte rechtsvorm bovenop de individuele bedrijven; zie samenwerken in een zzp-collectief.
Een goede overeenkomst voorkomt discussie. Meer achtergrond over samenwerkingsvormen vind je bij de KVK en ondernemersplein.overheid.nl.
Wat zet je in een samenwerkingsovereenkomst?
De inhoud hangt af van jullie werk, maar deze onderdelen horen er vrijwel altijd in. Gebruik het als checklist:
| Onderdeel | Wat je vastlegt |
|---|---|
| Partijen | Namen, bedrijven, KVK-nummers van beide zzp'ers |
| Doel en duur | Waarvoor je samenwerkt en voor hoelang |
| Taakverdeling | Wie doet welk deel van het werk |
| Facturatie | Wie factureert de klant, of ieder apart |
| Verdeling opbrengsten | Hoe je omzet, winst en kosten verdeelt |
| Aansprakelijkheid | Wie verantwoordelijk is bij fouten of schade |
| Geheimhouding | Omgaan met klant- en bedrijfsgegevens |
| Concurrentie | Of je elkaars klanten mag benaderen |
| Beëindiging | Opzegtermijn en afhandeling lopende klussen |
| Geschillen | Hoe je onenigheid oplost |
Leg de afspraken schriftelijk vast en laat beide partijen tekenen. Sluit ook aan op je eigen algemene voorwaarden zodat er geen tegenstrijdigheden ontstaan.
Hoe regel je facturatie en geldverdeling?
Dit is vaak het lastigste punt. Er zijn twee gangbare manieren:
- Ieder factureert zijn eigen deel aan de klant. Simpel en zuiver: iedere zzp'er is verantwoordelijk voor zijn eigen btw en omzet. Je zelfstandigheid blijft duidelijk.
- Eén van jullie factureert alles en betaalt de ander door. Dan stuurt de ander jou een factuur voor zijn deel. Let op: over die onderlinge factuur reken je in principe gewoon btw.
Spreek ook af hoe je met kosten omgaat. Wie betaalt gedeeld materiaal of reiskosten, en hoe verreken je dat? Leg per project of per periode vast wat de verdeelsleutel is. Zo blijft je projectadministratie helder en klopt je winst per klus.
Controleer inkomende onderlinge facturen altijd goed; zie inkomende facturen controleren.
Hoe regel je aansprakelijkheid?
Zonder afspraak kan een klant jou aanspreken op fouten van je samenwerkingspartner, of andersom. Daarom leg je vast wie waarvoor verantwoordelijk is:
- Ieder voor eigen werk: elke zzp'er is aansprakelijk voor het deel dat hij levert. Dit is de meest zuivere afspraak.
- Beperk je risico: neem in de overeenkomst en in je algemene voorwaarden een aansprakelijkheidsbeperking op.
- Verzeker je: een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering vangt schade op. Lees meer bij verzekeringen voor zzp'ers.
Werk je in de bouw met onderaanneming, houd dan rekening met ketenaansprakelijkheid. Daar gelden extra regels rond loonheffingen in de keten.
Hoe blijf je zelfstandig ondernemer?
Een risico bij intensieve samenwerking is dat de belasting jullie relatie ziet als een verkapt dienstverband, of dat je zelfstandigheid onder druk komt. Houd deze punten aan:
- Blijf meerdere opdrachtgevers houden, niet alleen deze partner.
- Draag eigen ondernemersrisico: eigen gereedschap, eigen aansprakelijkheid, eigen investeringen.
- Zorg dat er geen gezagsverhouding ontstaat waarin de een de ander aanstuurt als een baas.
Werk je samen én huur je elkaar in, lees dan ook een zzp'er inhuren als zzp'er en de Wet DBA uitgelegd. Twijfel je of een concept-overeenkomst juridisch klopt, laat hem dan checken door een jurist of je boekhouder.
Veelgestelde vragen
Is een samenwerkingsovereenkomst verplicht?
Nee, het is niet wettelijk verplicht. Maar zonder schriftelijke afspraken ontstaat er snel onduidelijkheid over geld, taken en aansprakelijkheid. Een overeenkomst voorkomt conflicten en maakt duidelijk dat jullie zelfstandig blijven. Zeker bij structurele samenwerking is het sterk aan te raden.
Word ik door een samenwerkingsovereenkomst aansprakelijk voor mijn partner?
Niet automatisch. Anders dan bij een vof blijf je een aparte ondernemer. In de overeenkomst leg je vast dat ieder aansprakelijk is voor het eigen werk. Zonder zulke afspraken kan een klant je wel aanspreken, dus regel dit expliciet en verzeker je.
Moet ik btw rekenen over facturen aan mijn samenwerkingspartner?
Meestal wel. Factureer je jouw deel aan de partner die de klant factureert, dan is dat een gewone zakelijke dienst waarover je in principe btw rekent. Twijfel je over de btw-behandeling in jouw situatie, check dan belastingdienst.nl of je boekhouder.
Wat is het verschil met een vof?
Bij een vof richt je samen één onderneming op en ben je hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden. Bij een samenwerkingsovereenkomst blijf je twee losse bedrijven die afspraken maken. Je deelt geen vermogen en bent niet automatisch aansprakelijk voor elkaars schulden.
Hoe beëindig ik een samenwerkingsovereenkomst?
Volgens de afspraken die je erin hebt gezet. Neem daarom altijd een opzegtermijn op en regel hoe je lopende opdrachten afhandelt en kosten verrekent. Zonder beëindigingsclausule ontstaat er discussie als een van beiden wil stoppen.