Sum-ITEen voorlopige aanslag is een schatting van je inkomstenbelasting die je alvast tijdens het belastingjaar betaalt, meestal in maandelijkse termijnen. Zo voorkom je dat je een jaar later in één keer duizenden euro's moet aftikken — de beruchte belastingkater. Je vraagt hem aan of past hem aan via Mijn Belastingdienst, en dat kan het hele jaar door. Extra reden om het te regelen: over te laat betaalde inkomstenbelasting rekent de fiscus in 2026 5% belastingrente.
Wat is een voorlopige aanslag precies?
Als zzp'er houdt niemand loonheffing voor je in. Alles wat je factureert, komt bruto binnen, en de inkomstenbelasting en Zvw-bijdrage volgen pas na je aangifte — soms anderhalf jaar na je eerste factuur. Wie dan niets heeft gereserveerd, heeft een probleem.
De voorlopige aanslag draait dat om. Jij (of de Belastingdienst, op basis van eerdere jaren) schat je winst voor het lopende jaar. Daarover berekent de fiscus de verwachte belasting, en die betaal je gespreid over de resterende maanden van het jaar, desgewenst via automatische incasso. Na je definitieve aangifte wordt alles verrekend: te veel betaald krijg je terug, te weinig betaal je bij.
Belangrijk: het is een schatting, geen boete en geen extra belasting. Je betaalt hetzelfde bedrag — alleen eerder en in stukjes.
Hoe voorkomt een voorlopige aanslag belastingrente?
Hier wordt het financieel interessant. De Belastingdienst rekent belastingrente als je inkomstenbelasting te laat wordt vastgesteld: in 2026 is dat 5% per jaar (in 2025 nog 6,5%). Die rente loopt vanaf 1 juli na afloop van het belastingjaar. Voor belastingjaar 2026 dus vanaf 1 juli 2027.
Zo blijf je eruit:
- Doe aangifte vóór 1 mei na het belastingjaar. Dan volgt de aanslag op tijd en betaal je geen belastingrente.
- Of vraag een voorlopige aanslag aan die je verwachte belasting dekt. Wat al betaald is, telt niet mee voor de rente.
Stel: Kim heeft over 2026 nog €10.000 bij te betalen, stelt haar aangifte uit en krijgt de aanslag pas een jaar na 1 juli 2027 opgelegd. Dan komt daar tegen de 5% rente op jaarbasis overheen — honderden euro's die je nergens voor terugkrijgt. Zonde, want het is volledig te voorkomen.
Hoe vraag je een voorlopige aanslag aan of pas je hem aan?
Het kan het hele lopende jaar door, en aanpassen mag zo vaak als nodig:
- Log in op Mijn Belastingdienst (het portaal voor particulieren en eenmanszaken) met DigiD.
- Kies voor het aanvragen of wijzigen van de voorlopige aanslag voor het lopende jaar.
- Vul je verwachte winst in. Kijk naar je cijfers tot nu toe; je winst per klus bijhouden maakt deze schatting een stuk minder nattevingerwerk.
- Vergeet je aftrekposten niet: zelfstandigenaftrek, eventuele startersaftrek en de mkb-winstvrijstelling van 12,7% drukken de te betalen belasting flink.
- Controleer het maandbedrag en rond af. De resterende termijnen worden over het jaar verdeeld.
Verandert je omzet halverwege het jaar — grote klus erbij, of juist een stille zomer? Pas de aanslag dan direct aan. Te hoog ingeschat betekent onnodig geld bij de fiscus parkeren; te laag betekent alsnog bijbetalen.
Voor wie is een voorlopige aanslag slim?
| Situatie | Voorlopige aanslag nemen? |
|---|---|
| Eerste jaar, winst nog onvoorspelbaar | Kan, maar zelf sparen is flexibeler |
| Stabiele winst, moeite met geld apart zetten | Ja — de fiscus spaart dan voor je |
| Winst stijgt hard ten opzichte van vorig jaar | Ja, verhoog hem zelf en voorkom een naheffing mét rente |
| Je kreeg automatisch een aanslag op oude cijfers | Controleren en aanpassen |
| Winst valt tegen | Verlagen — waarom maandelijks te veel betalen? |
De kern is discipline. Wie elke maand zelf trouw belasting opzij zet, heeft de voorlopige aanslag niet per se nodig; met de belastingpotje-calculator reken je uit hoeveel dat moet zijn. Wie merkt dat het potje steeds "even" wordt geleend voor een nieuwe machine, laat de Belastingdienst beter maandelijks incasseren. Vooral in je eerste jaren als zzp'er is dat een goedkope verzekering tegen jezelf.
Nog een praktisch voordeel: geen aanslag van vijf cijfers die precies valt in de maand dat je bus stuk gaat. Cashflow-spreiding is voor een eenpitter minstens zo waardevol als het rentevoordeel.
Waar moet je op letten?
Drie aandachtspunten. Eén: een voorlopige aanslag is gebaseerd op jóúw schatting — schat je veel te laag, dan volgt bij de definitieve aanslag alsnog een fikse bijbetaling, mogelijk met belastingrente over het verschil. Twee: krijg je automatisch een voorlopige aanslag op basis van oude jaren, neem die dan niet klakkeloos over; controleer en wijzig hem waar nodig. Drie: de voorlopige aanslag vervangt je aangifte niet — die doe je gewoon, het liefst vóór 1 mei.
Twijfel je over je schatting of je situatie? Overleg met je boekhouder of check belastingdienst.nl. Dit artikel is uitleg, geen persoonlijk belastingadvies.
Veelgestelde vragen
Wat is een voorlopige aanslag?
Een schatting van je inkomstenbelasting over het lopende jaar, die je alvast betaalt — meestal in maandelijkse termijnen. Na je definitieve aangifte wordt verrekend: te veel betaald krijg je terug, te weinig betaal je bij.
Hoe vraag ik als zzp'er een voorlopige aanslag aan?
Via Mijn Belastingdienst, met je DigiD. Je vult je verwachte winst in en de Belastingdienst berekent de termijnen. Aanpassen kan het hele jaar door, zo vaak als je situatie verandert.
Hoeveel belastingrente rekent de Belastingdienst in 2026?
5% voor de inkomstenbelasting (in 2025 was dit 6,5%). De rente loopt vanaf 1 juli na afloop van het belastingjaar. Doe je aangifte vóór 1 mei, dan voorkom je belastingrente.
Is een voorlopige aanslag verplicht?
Nee. Je kunt ook zelf maandelijks geld reserveren en na de aangifte in één keer betalen. Maar wie moeite heeft met sparen of een flinke winststijging verwacht, voorkomt met een voorlopige aanslag rente én een pijnlijke naheffing.
Wat als mijn winst anders uitpakt dan geschat?
Pas je voorlopige aanslag direct aan via Mijn Belastingdienst. Bij een lagere winst dalen je termijnen; bij een hogere winst voorkom je zo een grote bijbetaling met mogelijk belastingrente erbovenop.