Belasting in je eerste jaar als zzp'er: dit komt er op je af

In je eerste jaar als zzp'er krijg je met twee belastingen te maken, elk op een ander moment. De btw begint op dag 1: je rekent hem op elke factuur en doet elk kwartaal aangifte. De inkomstenbelasting komt pas later — vaak betaal je die pas in je tweede jaar, na je eerste aangifte. Dat voelt als uitstel, maar het is een valkuil: het geld moet er dan wél zijn. Hieronder de complete tijdlijn voor je eerste 18 maanden.

Welke belastingen krijg je in je eerste jaar?

Als startende zzp'er heb je met twee gescheiden werelden te maken:

Btw (omzetbelasting): direct. Vanaf je KVK-inschrijving krijg je meestal binnen 2 weken je btw-id. Vanaf dat moment zet je 21% (of 9%) op je facturen en doe je elk kwartaal aangifte — ook als je nog bijna geen omzet hebt.

Inkomstenbelasting + Zvw: vertraagd. Over de winst van je startjaar doe je pas ná dat jaar aangifte. De aanslag volgt daarna. Zonder voorlopige aanslag betaal je je eerste inkomstenbelasting dus pas ergens in jaar twee — soms meer dan een jaar nadat je het geld verdiende.

Die vertraging is de klassieke startersvalkuil. Het eerste jaar lijkt belastingvrij. Is het niet.

Tijdlijn: je eerste 18 maanden stap voor stap

Stel: Daan start op 1 januari 2026 als timmerman. Zo ziet zijn belastingkalender eruit:

1. Maand 0 — inschrijven bij KVK. Kost eenmalig €85,15. De KVK geeft je gegevens door aan de Belastingdienst; je btw-id komt meestal binnen 2 weken.
2. Maand 0 — administratie opzetten. Aparte rekening, facturen met doorlopende nummering, bonnen bewaren (7 jaar verplicht). En: meteen een belastingpotje openen.
3. Maand 1–3 — factureren mét btw. Vanaf de eerste factuur zet Daan de btw én een deel voor de inkomstenbelasting apart. Hoeveel? Zie de belastingpotje-calculator.
4. Uiterlijk 30 april — eerste btw-aangifte over Q1, aangeven én betalen. Daarna elk kwartaal: 31 juli, 31 oktober, 31 januari. Hoe dat werkt: btw-aangifte stap voor stap.
5. Heel jaar 1 — uren bijhouden. Voor de zelfstandigen- en startersaftrek moet Daan 1.225 uur aan zijn bedrijf besteden en dat aannemelijk kunnen maken. Ook offertes, reistijd en administratie tellen mee.
6. Optioneel in jaar 1 — voorlopige aanslag aanvragen. Dan betaalt Daan zijn inkomstenbelasting alvast in maandelijkse termijnen. Meer daarover in de voorlopige aanslag uitgelegd.
7. Maand 13–16 (1 maart – 1 mei jaar 2) — eerste aangifte inkomstenbelasting. Wie vóór 1 mei aangifte doet, voorkomt belastingrente (5% in 2026, lopend vanaf 1 juli na het belastingjaar).
8. Maand 15–18 — de aanslag valt op de mat. Nu moet het gespaarde geld er zijn: inkomstenbelasting plus 4,85% Zvw-bijdrage in één keer (of in termijnen na de aanslag).

Waarom betaal je inkomstenbelasting pas zo laat?

De Belastingdienst kent je winst simpelweg nog niet. In loondienst hield je werkgever maandelijks in; als ondernemer weet niemand wat je verdient tot jij aangifte doet. Vandaar het systeem: eerst verdienen, dan aangeven, dan betalen.

Je kunt dat op twee manieren opvangen:

• Zelf sparen: zet bij elke betaalde factuur een vast percentage apart. Voor de meeste starters is 10 tot 25% van de winst genoeg, dankzij de startersvoordelen.
• Voorlopige aanslag: je schat je winst en betaalt alvast maandelijks. Geen grote klap achteraf én geen belastingrente. Schat je te hoog of te laag, dan pas je hem tussentijds gewoon aan.

Doe je niets, dan betaal je in jaar 2 mogelijk dubbel: de aanslag over jaar 1 én (via een voorlopige aanslag die de Belastingdienst dan vaak zelf oplegt) alvast jaar 2. Dat is het moment waarop veel starters in de problemen komen.

Welke belastingvoordelen heb je als starter?

Het goede nieuws: je eerste jaren betaal je vaak verrassend weinig, dankzij een stapel voordelen:

De startersaftrek mag je maximaal 3 keer gebruiken in je eerste 5 jaar als ondernemer. Samen met de zelfstandigenaftrek haal je zo €3.323 van je winst af vóór er ook maar iets belast wordt — en daarna gaat er nog eens 12,7% mkb-winstvrijstelling af.

Concreet: een starter met €30.000 winst die het urencriterium haalt, houdt na alle aftrekposten en heffingskortingen vaak maar een paar honderd euro inkomstenbelasting over, plus zo'n €1.100 Zvw-bijdrage. Reken het na voor jouw cijfers, of lees hoe je je eerste aangifte aanpakt bij de KVK.

Hoeveel moet je in jaar 1 opzij zetten?

De veilige aanpak in drie regels:

1. Btw: altijd 100% apart. Dat geld is nooit van jou geweest.
2. Inkomstenbelasting: 10–25% van je winst, afhankelijk van hoeveel je verwacht te verdienen. Liever iets te veel dan te weinig — wat overblijft, valt na de aanslag vrij.
3. Aparte rekening. Wat je niet ziet, geef je niet uit.

En houd je uren bij vanaf dag één. Het verschil tussen wél en niet het urencriterium halen is in je startjaar al gauw meer dan €1.000 belastingvoordeel.

Veelgestelde vragen

Moet ik als starter meteen btw rekenen, ook aan mijn eerste klant?

Ja, vanaf dag 1, zodra je je btw-id hebt. Je eerste factuur bevat gewoon 21% (of 9%) btw. Verwacht je onder de €20.000 omzet per jaar te blijven, dan kun je de KOR overwegen — dan factureer je zonder btw.

Wanneer betaal ik voor het eerst inkomstenbelasting?

Zonder voorlopige aanslag: pas na je eerste aangifte, dus in de loop van je tweede jaar. Met een voorlopige aanslag betaal je al maandelijks tijdens je eerste jaar. Dat voorkomt een grote naheffing en belastingrente.

Ik ben halverwege het jaar gestart. Haal ik het urencriterium dan nog?

De 1.225 uur geldt per kalenderjaar en wordt niet verlaagd bij een latere start. Start je in september, dan wordt het krap. Geen urencriterium betekent geen zelfstandigen- en startersaftrek — maar de mkb-winstvrijstelling van 12,7% krijg je altijd.

Wat gebeurt er als ik mijn aangifte na 1 mei doe?

Dan kan de Belastingdienst belastingrente rekenen: 5% in 2026, vanaf 1 juli na het belastingjaar. Vraag je vóór 1 mei uitstel aan of doe je op tijd aangifte, dan voorkom je dat meestal.