Sum-ITReken je 9% of 21% btw? De hoofdregel is simpel: 21% is het algemene tarief, en 9% geldt alleen voor specifieke goederen en diensten die de wet aanwijst. Denk aan voedingsmiddelen, boeken, kappers en schilder- of stukadoorwerk aan woningen ouder dan 2 jaar. Valt jouw dienst niet in de 9%-lijst, dan reken je automatisch 21%. Daarnaast bestaat 0% (of verlegde btw) bij leveringen naar het buitenland en bij onderaanneming in de bouw. Hieronder zie je per situatie welk tarief klopt, met voorbeelden per branche en de fouten die je moet vermijden.
Wat zijn de btw-tarieven in Nederland?
Er zijn drie btw-tarieven:
| Tarief | Waarvoor |
|---|---|
| 21% | Algemeen tarief. Geldt voor alles wat niet onder 9% of 0% valt. |
| 9% | Alleen voor aangewezen goederen en diensten (zie hieronder). |
| 0% / verlegd | Leveringen en diensten naar het buitenland, onderaanneming bouw. |
De 9% en 0% zijn uitzonderingen. Twijfel je? Dan is 21% bijna altijd het juiste tarief. De volledige lijst staat op de pagina btw-tarieven van de Belastingdienst.
Wanneer reken je 9% btw?
Het lage tarief van 9% geldt onder andere voor:
- Voedingsmiddelen en dranken (geen alcohol)
- Boeken, kranten en tijdschriften (ook e-books)
- Medicijnen en hulpmiddelen
- Personenvervoer (taxi, openbaar vervoer)
- Kappersdiensten
- Reparatie van fietsen, schoenen en kleding
- Arbeid aan woningen ouder dan 2 jaar: schilderen, stukadoren en het aanbrengen van isolatie
Let op die laatste voor vakmensen. Het 9%-tarief geldt daar alleen voor de arbeid, niet voor de materialen die je apart levert — en alleen als de woning ouder is dan 2 jaar. Meer hierover lees je in btw voor vakmensen.
Voorbeelden per branche
| Situatie | Tarief |
|---|---|
| Schilder verft de gevel van een huis van 10 jaar oud (arbeid) | 9% |
| Diezelfde schilder levert los de verf | 21% |
| Timmerman plaatst een nieuwe keuken | 21% |
| Stukadoor werkt aan een woning ouder dan 2 jaar (arbeid) | 9% |
| Fotograaf maakt bedrijfsfoto's | 21% |
| Hovenier legt een tuin aan | 21% |
| Kapper knipt een klant | 9% |
Een tuin aanleggen valt dus onder 21%, ook al werk je aan een woning: het lage tarief geldt alleen voor de specifiek genoemde werkzaamheden aan de woning zelf.
Wanneer geldt 0% of verlegde btw?
Bij werk over de grens of in de bouwketen reken je vaak geen btw:
- Leveringen naar EU-ondernemers: je factureert met 0% en de klant verlegt de btw. Je doet dan naast je btw-aangifte ook een ICP-opgaaf (opgaaf intracommunautaire prestaties).
- Onderaanneming in de bouw: de verleggingsregeling. Als onderaannemer verleg je de btw naar de hoofdaannemer. Je zet op de factuur "btw verlegd" en berekent zelf geen btw.
- Diensten aan particulieren in het buitenland: hiervoor gelden aparte regels — check die per geval.
Weet je niet zeker of je moet verleggen? Kijk bij het Ondernemersplein over btw en het buitenland of vraag je boekhouder.
Wat als je aan zowel woningen als bedrijven werkt?
Veel vakmensen werken door elkaar heen aan particuliere woningen en aan bedrijfspanden of nieuwbouw. Dat vraagt om scherp opletten, want het 9%-tarief geldt alleen voor arbeid aan bestaande woningen die ouder zijn dan 2 jaar. Werk je aan een bedrijfspand, een winkel of een woning jonger dan 2 jaar, dan reken je altijd 21% — ook op het schilder- of stukadoorwerk.
Een paar praktische richtlijnen:
- Bepaal per opdracht de ouderdom van de woning. Vraag het bij twijfel na bij je klant.
- Houd nieuwbouw en verbouw uit elkaar. Nieuwbouw valt altijd onder 21%.
- Alleen woningen tellen. Een garage, tuinhuis of bedrijfsruimte valt niet onder het 9%-tarief.
- Documenteer je keuze. Noteer bij twijfelgevallen waarom je een bepaald tarief koos, zodat je het bij een controle kunt uitleggen.
Zit je ernaast, dan werkt dat door in je aangifte en riskeer je een naheffing. Reken dus liever één keer goed dan achteraf corrigeren.
Zo voorkom je fouten met btw-tarieven
- Splits arbeid en materiaal op je factuur bij werk aan oude woningen, zodat je 9% en 21% correct verdeelt.
- Zet het tarief per regel op je factuur. Zie de eisen aan een factuur.
- Boek het juiste tarief meteen, want een verkeerd tarief werkt door in je btw-aangifte.
- Corrigeer op tijd. Ontdek je later een fout? Dan kan een btw-suppletie nodig zijn.
- Vergeet de voorbelasting niet: de btw op je inkopen mag je terugvragen als voorbelasting, ongeacht welk tarief je zelf rekent.
Val je onder de kleineondernemersregeling (KOR)? Dan reken je helemaal geen btw, maar mag je ook geen voorbelasting terugvragen.
Veelgestelde vragen
Wat is het standaard btw-tarief?
21%. Dat geldt voor alles wat niet uitdrukkelijk onder het 9%-tarief of het 0%-tarief valt. Bij twijfel is 21% bijna altijd juist.
Mag ik 9% rekenen op schilderwerk?
Alleen op de arbeid, en alleen als de woning ouder is dan 2 jaar. De materialen die je los levert, vallen onder 21%.
Wat is verlegde btw?
Dan draagt niet jij, maar je klant de btw af. Dit speelt bij onderaanneming in de bouw en bij leveringen aan EU-ondernemers. Je zet "btw verlegd" op de factuur.
Reken ik btw als ik onder de KOR val?
Nee. Binnen de KOR reken je geen btw en vraag je geen voorbelasting terug. Je doet dan meestal ook geen btw-aangifte.
Wat als ik het verkeerde tarief heb gerekend?
Herstel de factuur en corrigeer je aangifte. Bij een verschil boven €1.000 dien je een aparte btw-suppletie in.